RUUZEN
Ilm-fan

Iroda erkinligi illuziya boʻlishi mumkin — yangi miya tadqiqoti kutilmagan burilishni aniqladi

Yangi tadqiqot miya erkin va majburiy qarorlarni oʻxshash tarzda qabul qilishini koʻrsatdi: faollik tanlov oldidan ortadi, qaror mazmunini esa shaxsiy afzalliklar va tajriba belgilaydi.

19-noyabr, 18:21По-русски

Read in English

sciencedaily.com

Olimlar ikki xil rangdagi havo sharidan birini tanlagan yoki mavjud yagona variantni olishga majbur boʻlgan odamlarning miya faolligini oʻrgandi. Ishtirokchilar qarordan darhol keyin tugmani bosdi, bu esa tanlov oldidan signal oʻzgarishlarini kuzatish imkonini berdi.

Har ikki holatda faollik asta-sekin bir xil choʻqqi darajasigacha koʻtarildi. Qaror tez qabul qilinganda signal tezroq, tanlov uzoqroq davom etganda esa sekinroq kuchaydi. Bu miya soʻnggi lahzada shunchaki javob qaytarmay, variantlarni qoʻllab-quvvatlovchi dalillarni toʻplashi haqidagi modelga mos keladi.

Natija erkin qarorlar avtomatik shakllanadi, degan taassurot uygʻotishi mumkin. Tadqiqotchilar buni Benjamin Libetning ishlari bilan bogʻlaydi: 1980-yillarda bu ishlar miya faolligi odam harakat qilish niyatini anglashidan oldin boshlanishini koʻrsatgan. Biroq toʻplanayotgan axborot mazmuni insonning afzalliklari, maqsadlari va tajribasiga bogʻliq. Shu bois bir xil mexanizm ikki odamni turli sabablarga koʻra ayni tanlovga olib kelishi mumkin. Ish Imaging Neuroscience jurnalida chop etildi.